Çiftçi emanetteki fındığın peşine düştü Bora ERDİN
Tarih: 1 Ocak 12/0 Perşembe
Fındık fiyatların geçtiğimiz yılın altında kalması ile 2007 ürünü fındığını ödemesine daha sonra almak üzere emanet sistemiyle verenler ya fındığımızı versinler ya da paramızı diyor.
Fındıkta yıllardır tartışılan bir sistem olan emanet modeli krize dönüştü. Geçen yıl topladığı fındığı tüccara emanete veren çiftçi ürününü geri almak için muhatap bulamazken tüccar aldığı ürünü büyük firmalara vadeli olarak verdiği için zarar ediyor. Bazı tüccarların para ödemeden kaçmasından endişe ediliyor. Geçtiğimiz Toprak Mahsülleri Ofisi (TMO) tarafından2007 fındığın fiyatı aralık ayı için 5,30 YTL, 2008 Ocak ayında ise 5,35 YTL olarak belirlenmişti. Ancak ürün serbest piyasada 3.50 ila 4.00 YTL arasında satıldı. Fiyatların yükseleceği umuduyla 1 tona yakın fındığını emanetçi tüccara teslim eden Zonguldak Alaplı ilçesinde Fiskobirlik emeklisi Fahrettin Yazgan, tüccardan parasını alamayan üreticilerden biri. Yazgan, "Geçen yıl Alaplı, Akçakoca, Karasu ilçelerinde fındık rekoltesi düşüktü. Bizde birçok çiftçi gibi Fiskobirlik peşin para vermediği için tüccara emanete verdik. Tüccar bize 4.50 ila 5.00 YTL arasında ödeme yapacağını söylemesine rağmen şimdi kapısını çaldığımızda bizden zaman istiyor" dedi.
Tüccar da 4 YTL'ye aldığı fındığı 2 YTL'ye sattı
Üreticiler paralarını ya da fındıklarını almak için tüccarların kapısını aşındırırken uzun süredir çiftçilere emanet sisteminin yanlış olduğunu anlatmaya çalıştıklarını söyleyen Ordu Ziraat Odası Başkanı Onur Şahin, "Emanet sistemi konusunda çiftçiyi yıllardır uyarıyoruz. Tüccar ürünü alıp malı piyasaya sürüyor ve bu da arzı artıyor. Artan arz nedeniyle fiyat düşüyor" dedi. Şahin, geçen yılki üründe emanete bırakıldığını, emanet sisteminde vatandaşın fındığı teslim edip paraya ihtiyacı olduğu zaman ya da yükseldiği zaman tüccara gidip parasını alması şeklinde gerçekleştiğini söyledi. Şahin, "Tüccarın deposunda 4 YTL'den aldığı fındık duruyor. Bu büyük bir zarar demek. Çiftçi bugün oluşan fiyattan fındığını satmak istemiyor. O nedenle fındığını istiyor ama iş işten çoktan geçti. Bazı tüccarların para ödemeden kaçacağından endişe ediyorum" şeklinde konuştu.
Fındık çiftçisi işçi maliyetlerini karşılamak için nakit paraya ihtiyaç duyuyor. Ama ürününü düşük fiyattan da satmak istemiyor. Bu nedenle fındığı emanetçiye verip ihtiyacı kadar para alıyor. Yaşanan sorunlara rağmen halen emanete fındık verilmeye devam ediliyor. Üretici ürününü hiçbir yasal dayanak olmadan sadece söze güvenerek emanete veriyor. 2007 ve 2008 mahsülünde toplam ... bin ton fındığın emanetçilerde olduğu bunun büyük bir kısmının ise çoktan satıldığı iddia ediliyor.
3 YTL'ya mal olan fındık 2.50 YTL'ye satılıyor
6 dönüm araziden yaklaşık 1 ton fındık toplandı. Fındık işçisi bu yıl günlük 20 YTL'den çalıştı. 10 günlük toplama süresinde 7 işçi çalıştıran çiftçinin masrafı 1400 YTL oldu. Ayrıca gübre, arazi temizliği ve ilaçlama masrafları katıldığında 1 ton fındık çiftçiye ortalama 3 bin YTL'ye mal oldu. Ancak şu an serbest piyasada 1 ton fındık sadece 2 bin 500 YTL'ye alıcı bulabiliyor. Çiftçiye kilogramı 3 YTL olan fındık yüzde 17 zararla 2.50 YTL'ye satılıyor.
Bir grafik daha var(kod: fındık depo)
Fındık fiyatları (YTL/kg)
Yıllar Fiyat
2000 1,02
2001 1,33
2002 1,55
2003 1,89
2004 2,50
2005 3,90
2006 2,90
Bora ERDİN boraerdin@referansgazetesi.com
Bu röportaj yapılan kişinin röportaj yazısı 124 defa okundu. Toplam 461 kelime
[ Geri Dön: Bora ERDİN ] - [ Röportaj yapılan kişiler İndeksi ]
|