Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın aralıkta 5.30 YTL, 2008 Ocak ayında ise 5.35 YTL olarak açıkladığı fındıkta kademeli müdahale fiyatı iç piyasada itibar bulmadı. Piyasada fiyatlar 4.05-4.60 YTL arasında kalınca üretici ürünü satmak yerine emanete vermeyi tercih etti.

Son yıllarda en çok konuşulan tarım ürünü olan fındıkta sular durulmuyor. Fındık fiyatının beklenenin altında kalması nedeniyle çiftçilerin büyük bir çoğunluğu ürününü piyasaya sürmezken bir kısmı ise tüccarlara emanet etmeye başladı. Bu durum kayıt dışılığı tetiklediği gibi piyasada oluşan fiyatların tüccarın kontrolüne girmesine ve çiftçinin mağdur olmasına neden oldu. Kayıt altına alınamayan emanet fındığın ise toplam üretimin yüzde 20'sine ulaştığı tahmin ediliyor.

Emanet sisteminin önüne geçilmeli
Ürünü 6 ay sonra oluşacak fiyata göre satmak için tüccara veren çiftçi, tüccarın fiyat yükseldiğinde ödeme yapmaktan kaçınması yüzünden zarar ediyor. Zonguldak'ın Alaplı İlçesinde fındık üretimini yapan Fahrettin Yazgan da tüccar mağdurları arasında. 2006 ürününü tüccara veren Yazgan "6 ay sonra ödemeli olarak fındığımı verdim ancak fiyatlar her nasılsa ödeme zamanına yakın düşmeye başladı. Ödeme vakti yaklaşırken fiyatlar yükselirse paranızı alamıyorsunuz. Geçen yıl ürünümü 2,20 YTL'den verdim. Ancak tüccar sadece fiyatın düştüğü zamanlarda ödeme yaptı. Böylece tüccar benim fındığımı 1.80 YTL 'ye almış oldu" dedi. Trabzon Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sabahattin Aslantürk ise, emanet sisteminin tüccara verilen bedava kredi olduğunu ifade etti. Aslantürk, "Tüccar elindeki fındıkla piyasada spekülasyon yapabilir. Bunun önüne, lisanslı depoculuk ve ürün borsacılığının gelişmesiyle geçebiliriz. Bu bağlamda Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) lisanslı depoculuk için büyük adım attı. TMO bölgeyi toplam 300 bin tonluk depo kapasitesine ulaştırmayı hedefliyor" dedi.

TMO 89 bin ton fındık alımı yaptı
Ağustos ayında açıklanan fiyatlara göre fındığın ocak ayında 5.35 YTL olması bekleniyordu. Ancak dolardaki hızlı düşüş fiyatların 4.05-4.60 arasında kalmasına neden oldu. TMO geçen yıl şubat ayına kadar fındık üreticisinden 161 bin 128 ton fındık alımı yapmıştı. Ancak bu yıl beklenen olmadı. 2007 hasat döneminde gerçekleştiği tahmin edilen 550 bin tonluk fındık üretimine rağmen Toprak Mahsulleri Ofisi fındık üreticisinden bugüne kadar 89 bin 702 ton dolayında ürün alımı gerçekleştirdi. 2007 fındık alımlarını, Akçakoca, Ordu, Giresun ve Samsun bölgelerinde sürdüren TMO, bugüne kadar alınan fındığın 88 bin 722 tonunun karşılığı olan 430 milyon 182 bin 931 YTL'yi üreticiye ödedi.

Fındık fiyatları
(YTL/kg)
Yıllar

Fiyat
2000

1,02
2001

1,33
2002

1,55
2003

1,89
2004

2,5
2005

3,9
2006

2,9