Türkiye'de paketlenerek Avrupa Birliği'ne satılan Çin sarımsağı yerli üretimi düşürdü. Fil sarımsağı olarak da adlandırılan sahte ürün Türkiye'nin üretimde son 5 yılda yüzde 40 gerilemesine neden oldu.


2000-2003 yılları arasında dünya sarımsak üretiminden aldığı yüzde 0,91'lik payı ile 12'nci sırada yer alan Türkiye, son 5 yılda ise Çin'den getirilen sahte sarımsak yüzünden yüzde 40 üretim düşüşü yaşadı. Çin'den getirilen ve fil sarımsağı olarak adlandırılan ürün Türkiye'ye kaçak yollarla sokuluyor. Sahte sarımsağın Türkiye'ye getirilmesinin en önemli nedeni ise ürünün Türkiye'de paketlenip Avrupa Birliği (AB) ülkelerine rahatça satılabilmesini sağlamak. Bu durumu fark eden AB ülkeleri sahte sarımsakla mücadele için yasa çıkardı. 2006-2007 döneminde Avrupa Sahtekarlıkla Mücadele Bürosu OLAF, hileli Çin sarımsaklarının AB dışı ülkelerden geldiğini belirledi. Bu ülkelerde tekrar etiketlenerek AB'ye giren sarımsağın Çin'den Türkiye, Rusya, Bulgaristan ve Tayland'a nakledildiği ve bu ülkelerde etiketlenmesinin ardından AB ülkelerine satıldığı anlaşıldı.

AB'de 60 milyon euro vergi zararı doğurdu
OLAF, AB'ye satılan yaş sarımsağın, vergisi daha düşük olan kuru ya da dondurulmuş sarımsak olarak ya da herhangi bir ithalat kısıtlamasına tabi olmayan "fil sarımsak" şeklinde beyan edildiğini ve Çin'den ayrılan sevkiyatların Çin menşeli olmayan ürün olarak etiketlendiğini belgeledi. Bu şekilde kaçırılan ithalat vergisinin AB vergi mükelleflerini 60 milyon euro zarara uğrattığı belirlendi. ALOF, sarımsak ithalatı ile ilgili 1 Aralık 2006- 28 Şubat 2007 döneminde Avrupa Komisyonu Yönetmeliği Resmi Gazetede yayınlanarak sahte sarımsakla mücadele başlattı. Ancak bu önlemler Türkiye'ye sahte sarımsak sevkiyatının engellenmesinde etkili olmadı.

En çok Kastamonulu çiftçiler etkilendi
Türkiye'de 2002'de ekilen alan 110 bin dekarken 2007 yılında 80 bin dekarın altına düştü. Yıllara göre toplam rekolteye bakıldığında ise 2003 yılında 100 bin tona yakın üretim yapılırken 2007 yılında yüzde 30-40 oranında düşüşle 60 bin tona geriledi. Bu gelişmelerden en çok etkilenen ise Türkiye sarımsak üretiminin yüzde 20'sini gerçekleştiren Kastamonulu çiftçiler oldu. Kaçak sarımsağın Kastamonu sarımsağı ile harmanlanarak ya da sadece sahte sarımsağa Kastamonu markası vurularak satıldığını ifade eden Kastamonu Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sedat İşeri "Çiftçi düşük maliyetli kaçak sarımsakla mücadele edemediği için üretimden vazgeçiyor. Bunun dışında yaşadığımız bir tohum sıkıntısı var. İthalat ve kaçak sarımsak yüzünden rekoltede düşüş yaşıyoruz. Rekolte kaybından ziyade kaçak üründe kullanılan Kastamonu ismi markamızı kirletiyor" dedi.

Son 3 ayda yaklaşık 50 ton kaçak sarımsak ele geçirildi
Geçen kasım ayında Mersin'de, 10 ton 380 kilo, 12 Aralık'ta ise Van'ın Gürpınar İlçesi'nde 10 ton, 2007'nin son gününde ise Van'ın Başkale ilçesinde 21 bin YTL değerinde 3 ton sarımsak ele geçirildi. Son 3 ayda Türkiye'ye yasadışı yollardan sokulmaya çalışılan yaklaşık 350 bin YTL değerinde 50 ton sarımsak ele geçirildi.

SARIMSAK KURU


Yıllar

Ekilen alan(Dekar)

Üretim(Ton)

Verim(Kg/Dekar)
1996

110.000

80.000

727
1997

115.000

85.000

739
1998

110.000

80.000

727
1999

116.000

86.000

741
2000

113.500

81.000

714
2001

110.000

83.000

755
2002

90.000

75.000

833
2003

115.000

98.000

852
2004

109.500

84.000

767
2005

110.000

82.000

745
2006

83.165

68.800

827

Türkiye'de paketlenerek Avrupa Birliği'ne satılan Çin sarımsağı yerli üretimi düşürdü. Fil sarımsağı olarak da adlandırılan sahte ürün Türkiye'nin üre...