Sertifikalı tohum fiyatlarına devlet yüzde 20
özel sektör yüzde 50 zam yaptı

Tarımsal İşletme Genel Müdürlüğü TİGEM, 2007 yılı sertifikalı hububat tohumluk fiyatlarına yüzde 20 zam yaptı. Özel tohum tedarikçileri ise bu zammı ürünlerine yüzde 50 olarak yansıttı. Sertifikalı tohum bulmakta sıkıntı yaşayan çiftçi, şimdi de fahiş fiyatlara ulaşan tohumu satın almakta zorlanıyor.

BORA ERDİN

Türkiye’deki buğday ve arpa tohumlarının yüzde 80'ini sağlayan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü TİGEM, 2006 yılında 58,50 YKr olan tohum fiyatını 72,00 YKr'ye yükseltti. TİGEM'in sertifikalı tohum fiyatlarına yüzde 20 zam oranında yapmasının ardından özel sektör de tohum fiyatlarına yüzde 50'lere varan zamlar uyguladı. Kuraklık zararları henüz ödenmeyen çiftçiler yükselen tohum fiyatları karşısında çaresiz kaldı. Polatlı Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Yahya Toplu, tohum fiyatlarının çiftçinin karşılayamayacağı kadar pahalı olduğunu belirtti. Toplu "Devlet çiftçiye ton başına tohum iadesi ödüyor. Çiftçiye 3 ila 6 ay sonra ödeme yapıyor. Ama çiftçinin zaten tohum alacak parası yok. Fiyatların artması tohum tedarikçilerine para kazandırıyor. Arada oluşan farkı çiftçi tohumcuya ödüyor sonra devletten alıyor. Kuraklığın en çok etkilediği yer olan İç Anadolu Bölgesi'nde 90,00 YKr verip tohum alabilecek çiftçi yok" dedi.

Çiftçi tohum alırsa gübre alamayacak

TİGEM'in artık doğrudan satış yapmadığına, bayilikler verdiğine dikkat çeken Toplu, bu durumdan birilerinin rant sağladığını söyledi. Toplu, "TİGEM'in doğrudan satış yapmaması arada birilerine rant sağlıyor. Halbuki TİGEM doğrudan satış yapsa çiftçi hem tohumu daha ucuza alır hem maliyetlerini düşürmüş olur. Bugün TİGEM amacının dışında çalışıyor"dedi. Şimdi çiftçi tohum alsa, mazotu alamayacak, mazot alsa gübre atmıyor. Bu fiyatlarla tohum alan çiftçi gübre giderlerinden kısıyor. Çiftçi, 30 kilogram gübre atması gereken yere 5 kilogram gübre atıyor. Az gübre alan tohum zaten sağlıklı büyüyemiyor. Sadece bu sebepten bile büyük rekolte kayıpları yaşanabilir" dedi.

"Çiftçi tohum alamazsa tarlasını ekmeyecek"

Geçen hasat dönemini yüzde 20 düşük rekolte ile tamamlayan Türkiye'de bu kış dönemi için 3 milyon ton buğday eksikliği olduğunu söyleyen Konya Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Hasan Hüseyin Motuk, "3 milyon tonluk buğday açığının ithalatla acilen kapatılması gerekiyor. Bugüne kadar ithal ettiğimiz buğdaya bakarsak bunun 20 bin tonu Almanya'dan, 800 bin Ukrayna'dan geliyor. Ukrayna'dan alınacak buğdayın Türkiye'ye girip girmediğini bilimiyoruz. Buğday eksikliği iç piyasada tohum fiyatlarını tetikliyor. Devlet fiyat artışını önüne sadece ithalatla geçebilir. Ama yetkililer hala yeterli stok olduğunu söylüyorlar. Çözüm alınmazsa fiyatlar daha da yükselecek. Tohum fiyatlarını yükselmesi, önce buğdayın fiyatının 40,00 YKr'lerden 60 YKr'lere ulaşmasına neden olacak. Özel şirketler piyasada buğday ve tohum olmadığını söyleyerek fiyatları yükseltmeye devam edecekler" diye konuştu. Buna müdahale edilmemesi durumunda önümüzdeki yıl; un, ekmek, süt, et ve buna bağlı bütün ürünlerde kontrolsüz fiyat yükselişleri yaşanacağına dikkat çeken Motuk, görev Tarım Bakanlığı'na büyük görev düştüğünü vurguladı. Çiftçiye ödenecek olan desteğin yeterince geciktiğini aktaran Motuk, "Çiftçinin mazot, gübre, tohum alacak parası yok. Çiftçi tohum alamazsa ve tedbir alınmazsa çiftçi tarlasını ekmeyecek" dedi.

Tohumcular ise fiyatların normal olduğu görüşünde

Türkiye'de buğday ve arpa tohumunun yaklaşık yüzde 20'unu tedarik eden özel sektör temsilcileri ise tohum fiyatlarının yüksek olmadığını, fiyatların ürüne endeksli olduğunu belirtiyor. Türkiye'de özel sektör içerisindeki önemli tohum tedarikçilerinden biri olan Türkiye Tohumculuk Endüstrisi Derneği Yönetim Kurulu İkinci Başkanı ve May Tohumculuğun sahibi Hamdi Çiftçiler, TİGEM'in 2007 sertifikalı tohumları geçen yıla göre yüzde 20 zam yapmasını değerlendirirken bu yılın diğer yıllarla karşılaştırılamaması gerektiğini söyledi. Çiftçiler "Bu yıl rekoltede yüzde 50'lere varan düşüşler yaşanması tohumcuları sıkıntı içine soktu. Bunun yanında dünya genelinde ürün fiyatlarında yüzde yüze yakın artışlar yaşandı. Bunlara bakarsak yapılan yüzde 20'lik zammın aslında büyük bir zam değil. Bu fiyatlarla bile bu yıl maliyetinin altında satış yapmak zorunda bile kalabiliriz. Zaten Türkiye'de ve dünyada tohum tedariğinde ciddi sıkıntılar var" dedi.


Bora ERDİN
Referans Gazetesi
Tel: 0212 449 63 94
Faks: 0212 449 60 47
E-posta: boraerdin@referansgazetesi.com
Adres: Hürriyet Media Towers GüneŞli / İstanbul