Bahçemde türü tükenmek üzere olan bir hayvan var
BORA ERDİN
Bahçemde türü tükenmek üzere olan bir hayvan var
Çocukluğu köyde geçmiş birinin bile doğal hayatta görebileceği hayvan sayısı maksimum 10’dur. Sincap, tilki, köstebek, birkaç kuş türü. Kırsalda bile artık hayvan görmek neredeyse imkansız hale geldi. Doğal afetler yangınlar, zirai ilaçlar ve yok edilen ormanlar nedeniyle doğal hayat git gide yok oldu ya da yer değiştirdi. Bunun en ilginci ise geçtiğimiz gece evimin bahçesinde aylardır devam eden gece gürültülerinin nedenini keşfetmemle daha ilginç bir hal aldı. Şehrin içinde gizlice kendine yeni bir yaşam alanı oluşturan hayvan belgesellerinin birini içinde buldum kendimi. Bahçede dolaşan 20-25 santimetre boyunda beyaz bir kirpi vardı. İstanbul Mecidiyeköy’de evimin bahçesinde bir kirpi var. İşin daha da vahimi ise bu hayvan Türkiye’de avlanması yasak olan ve Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nin Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi’de yer alıyor. ("IUCN Kırmızı Listesi"). Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde cinsel gücü artırdığına, mayasıl hastalığını tedavi ettiğine ve çocukların gece işemesini kesmesine yardımcı olduğuna inanıldığı için eti yeniliyormuş. Ama merak ediyorum Mecidiyeköy’de ne işi var. Henüz kendisinden bir boy fotoğrafı alamadım . Biraz çekingen olan ve her gece saat 23:30’da işe giden bu hayvana “Tosun” adını verdik. Eğer bir sakıncası yoksa bizimle yaşamasında da bir sorun olmayacağını düşünüyorum ama bu hayvan sürekli ilaçlanan bu bölgede ne yer ne içer bilmiyorum. Görüştüğüm bir uzman Tosun’un yemek bulma konusunda sorun yaşamayacağını söyledi. Bana yemek listesini gönderdi. Listesinde yer alan böcekleri görünce Tosun’un Çin mutfağından etkilendiğini anladım. Ama bizim bahçede kirpinin yanında bir Çin’liye tahammül edebileceğimizi zannetmiyorum.
Zirai ilaçlamalar bu hayvanları evimize yakınlaşırdı
Bu komplo teorisi falan değil. Açıkça kabul etmeliyiz ki hayvanlar doğal alanları daraldıkça bize daha fazla yaklaşıyor. Aslına bakarsanız kokulacak bir durum yok ortada çünkü dünya ne kadar bizimse o kadar onların aslında. Sürekli konserler düzenlenen ve doğal hayatın içinde (-e eden) Parkorman’ın logosunda yer alan kirpi hayvanı o alanda yaşıyor mu acaba çünkü gündemde olan keneler nedeniyle ilaçlama yapılıyor ve kim ne derse desin bu hayvanların yemek listesine sıkılan bir kurşun gibi ilaçlama yapılıyor. Parkorman yetkilileri de alanı keneler karşı ilaçlattırmış. Yani bizim “Tosun” tası tarağı toplayıp Parkorman’dan bizim evin bahçesine göç etmiş olmasın? Belki ilaçtan da değil. Sabah kadar tüyleri diken diken eden yüksek hacimli müzik sesinden kaçmış bile olabilir.
Kırmızı liste nedir?
Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi ("IUCN Kırmızı Listesi" ve bitki ve hayvan türlerinin dünyadaki en kapsamlı Küresel Koruma durumu envanteridir. IUCN Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir. Bizim Tosun farkında olmasa da NT yani şu anda tehlikede olmaya fakat yakın gelecekte vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük olan türler (VU), soyu tükenme tehlikesi çok büyük olan türler (EN) veya soyu tükenme tehlikesi had safhada (extreme) olan türler. (CR) kategorisine girmeye aday olan türler içerisinde yer alıyor.
• EX: (extinct): Kuşkuya yer bırakmayacak delillerle soyu tükenmiş olduğu ispatlanan türler.
• EW: (extinct in wild): Vahşi yaşamda soyu tükenmiş, fakat diğer alanlarda (yetiştirme veya sergileme amaçlı) varlığını sürdüren türler.
• CR: (critically endangered): Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi had safhada (extreme) olan türler.
• EN: (endangered): Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi çok büyük olan türler.
• VU: (vulnerable): Vahşi yaşamda soyu tükenme tehlikesi büyük olan türler.
• NT: (near threatened): Şu anda tehlikede olmayan fakat yakın gelecekte VU, EN veya CR kategorisine girmeye aday olan türler.
• LC: (least concern): Yaygın bulunan türler.
• DD: (data deficient): Üzerinde yeterli bilgi bulunmayan türler.
• NE: (not evaluated): Şimdiye kadar yukardaki kriterlere uygunluğu değerlendirilmemiş türler.
Yazar: Bora ERDİN
Tarih: 12/08/2008
|
|