Çin sarımsağı Türkiye'nin üretimini yüzde 40 düşürdü
Türkiye'de paketlenerek Avrupa Birliği'ne satılan Çin sarımsağı yerli üretimi düşürdü. Fil sarımsağı olarak da adlandırılan sahte ürün Türkiye'nin üretimde son 5 yılda yüzde 40 gerilemesine neden oldu.
2000-2003 yılları arasında dünya sarımsak üretiminden aldığı yüzde 0,91'lik payı ile 12'nci sırada yer alan Türkiye, son 5 yılda ise Çin'den getirilen sahte sarımsak yüzünden yüzde 40 üretim düşüşü yaşadı. Çin'den getirilen ve fil sarımsağı olarak adlandırılan ürün Türkiye'ye kaçak yollarla sokuluyor. Sahte sarımsağın Türkiye'ye getirilmesinin en önemli nedeni ise ürünün Türkiye'de paketlenip Avrupa Birliği (AB) ülkelerine rahatça satılabilmesini sağlamak. Bu durumu fark eden AB ülkeleri sahte sarımsakla mücadele için yasa çıkardı. 2006-2007 döneminde Avrupa Sahtekarlıkla Mücadele Bürosu OLAF, hileli Çin sarımsaklarının AB dışı ülkelerden geldiğini belirledi. Bu ülkelerde tekrar etiketlenerek AB'ye giren sarımsağın Çin'den Türkiye, Rusya, Bulgaristan ve Tayland'a nakledildiği ve bu ülkelerde etiketlenmesinin ardından AB ülkelerine satıldığı anlaşıldı.
AB'de 60 milyon euro vergi zararı doğurdu
OLAF, AB'ye satılan yaş sarımsağın, vergisi daha düşük olan kuru ya da dondurulmuş sarımsak olarak ya da herhangi bir ithalat kısıtlamasına tabi olmayan "fil sarımsak" şeklinde beyan edildiğini ve Çin'den ayrılan sevkiyatların Çin menşeli olmayan ürün olarak etiketlendiğini belgeledi. Bu şekilde kaçırılan ithalat vergisinin AB vergi mükelleflerini 60 milyon euro zarara uğrattığı belirlendi. ALOF, sarımsak ithalatı ile ilgili 1 Aralık 2006- 28 Şubat 2007 döneminde Avrupa Komisyonu Yönetmeliği Resmi Gazetede yayınlanarak sahte sarımsakla mücadele başlattı. Ancak bu önlemler Türkiye'ye sahte sarımsak sevkiyatının engellenmesinde etkili olmadı.
En çok Kastamonulu çiftçiler etkilendi
Türkiye'de 2002'de ekilen alan 110 bin dekarken 2007 yılında 80 bin dekarın altına düştü. Yıllara göre toplam rekolteye bakıldığında ise 2003 yılında 100 bin tona yakın üretim yapılırken 2007 yılında yüzde 30-40 oranında düşüşle 60 bin tona geriledi. Bu gelişmelerden en çok etkilenen ise Türkiye sarımsak üretiminin yüzde 20'sini gerçekleştiren Kastamonulu çiftçiler oldu. Kaçak sarımsağın Kastamonu sarımsağı ile harmanlanarak ya da sadece sahte sarımsağa Kastamonu markası vurularak satıldığını ifade eden Kastamonu Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Sedat İşeri "Çiftçi düşük maliyetli kaçak sarımsakla mücadele edemediği için üretimden vazgeçiyor. Bunun dışında yaşadığımız bir tohum sıkıntısı var. İthalat ve kaçak sarımsak yüzünden rekoltede düşüş yaşıyoruz. Rekolte kaybından ziyade kaçak üründe kullanılan Kastamonu ismi markamızı kirletiyor" dedi.
Son 3 ayda yaklaşık 50 ton kaçak sarımsak ele geçirildi
Geçen kasım ayında Mersin'de, 10 ton 380 kilo, 12 Aralık'ta ise Van'ın Gürpınar İlçesi'nde 10 ton, 2007'nin son gününde ise Van'ın Başkale ilçesinde 21 bin YTL değerinde 3 ton sarımsak ele geçirildi. Son 3 ayda Türkiye'ye yasadışı yollardan sokulmaya çalışılan yaklaşık 350 bin YTL değerinde 50 ton sarımsak ele geçirildi.
SARIMSAK KURU
Yıllar
Ekilen alan(Dekar)
Üretim(Ton)
Verim(Kg/Dekar)
1996
110.000
80.000
727
1997
115.000
85.000
739
1998
110.000
80.000
727
1999
116.000
86.000
741
2000
113.500
81.000
714
2001
110.000
83.000
755
2002
90.000
75.000
833
2003
115.000
98.000
852
2004
109.500
84.000
767
2005
110.000
82.000
745
2006
83.165
68.800
827
Türkiye'de paketlenerek Avrupa Birliği'ne satılan Çin sarımsağı yerli üretimi düşürdü. Fil sarımsağı olarak da adlandırılan sahte ürün Türkiye'nin üre...
Yazar: Bora ERDİN
Tarih: 10.1.2007
|
|