1. AYLARA GÖRE ZEYTİN BAKIM İŞLERİ
1.1. Ocak-Şubat Aylarında Yapılması Gereken Bakım işleri
Toplanması tamamlanmış zeytin bahçelerinde toplama işine devam
edilir.
Bu aylarda, havanın ve toprağın müsait olduğu bir dönemde,
toprağın
derince sürülmesinin yararı çoktur. Bu sürme işlemi, ilerideki
ilkbahar yağmurlarının toprağa daha iyi işlemesini sağlayacağı
gibi
yabani otlarda toprağa gömülmüş olur. Aynı zamanda topraktaki
haşere
yumurtaları da imha edilmiş olur.
Derin sürümden sonraki toprak işlemelerinde toprağı sadece diskaro
ile
işlemek veya kazayağı çekmek yeterli olacaktır.
Gübreleme yapmadan önce arazinin toprak yapısının ve terkibinin
bilinmesinin çok büyük yararı vardır.
Bu amaçla zeytin bahçesinin çeşitli yerlerinden usulüne
göre alınan toprak numuneleri analiz ettirilmeli ve bu analiz
neticesinde önerilen miktar ve çeşitlerinde gübre verilmelidir.
Aksi
halde bilinçsizce yapılan suni gübreleme ile toprağa ihtiyacı
olmayan
elementlerin verilmesi neticesinde gereksiz gübreleme yapılmış
olacaktır. Bu durum hem zaman kaybı, hem de ekonomik zarar
verecektir.
Ayrıca gereksiz ve fazladan toprağa verilen bu elementler, diğer
bitki
besin maddelerinin de zeytin ağacı tarafından kullanımını
engellemektedir. Bitki besin maddelerinin tam ve eksiksiz olarak
verilmesi için diğer önemli bir tahlil de yaprak tahlilidir. Bu
tahlil
neticesinde ise zeytin ağacının hangi elemente ihtiyaç duyduğu
daha
teferruatlı ve sağlıklı tespit edilmiş olur. Gerek toprak analizi
gerekse yaprak analizinin mutlak suretle yaptırılması ve bu
analizler
neticesine göre gübre verilmesi hem ekonomik yönden hem de
ağaçların
sağlıklı gelişmesi yönünden faydalı ve zaruridir. Karakoşnile
karşı
kış ilaçlaması yapılabilir.
1.2. Mart-Nisan Aylarında Yapılması Gereken Bakım işleri
Mart-Nisan aylarında yapılacak işler; budama, gübreleme, ilaçlama
ve
toprak işlemedir. Bu işlerin en önemlisi budamadır.
Zeytinlerde budama, hasat zamanından itibaren baharda sürgün
büyümesine kadar geçen sürede yapılabilir. Ancak erken budama,
ağaçların erken uyanmasına neden olacağından önerilmez. Bu durum
Marmara Bölgesi gibi kış ve ilkbahar donlarının zeytinlere önemli
zararlar verdiği yerlerde daha da önemlidir.
Budamanın, ağaçlarda uyanmanın başlamasından sonra yapılması da
uygun
değildir. Çünkü bu dönemde ağaçta depolanmış yedek besin
maddelerinden
bir kısmı sürgün faaliyeti için harcanmıştır. Dolayısıyla
geç
budamalar çiçek gözü oluşumunu geciktirir ve olumsuz etkiler. Bu
nedenlerle en uygun budama zamanı, kışın geç, ilkbaharın erken
dönemleri olan Şubat-Mart aylarıdır.
Zeytin kanserinin yaygın olduğu yerlerde, hastalığın
yayılmasını
azaltmak için budama yazın yapılmalıdır. Kış budamalarında ise
budama
aletleri sık sık dezenfekte edilmelidir.
Ağacın yaşı ve budamadan beklenen amaca göre zeytinlerde
yapılacak
budamalar; şekil budaması, mahsul budaması ve gençleştirme
budaması
olman üzere üçe ayrılır.
Zeytin ağacı çok ise şekil budaması yapılmalıdır. Diğer meyve
ağaçları
gibi zeytinlere de değişik şekiller verilebilir. Zeytin
ağaçlarında
ise en uygun şekil "serbest goble"dir.
Verime yatmış ağaçlarda ise her yıl düzenli olarak mahsul
budaması
yapılmalıdır. Mahsul Budamsında ilk önce kalın, kuru,
odunlaşmış ve
bodurdalar kesilmelidir. Budama uç dallardan başlanarak geriye ve
içten dışa doğru yapılır. Bu arada hastalıklı dallar ve birbiri
üzerine binen dallardan alttaki dallar kesilmelidir.
Ürün verimi azalmış, taç kısmı dağılmış ve değişik
nedenlerden zarar
görmüş ağaçların yeniden şekillenmesi için gençleştinme
budaması
yapılır. Gençleştirme budaması bir yılda bitirilmez. En az 3-4
yılda
bitirilmelidir. Bu aylarda ağaçlarda sünme başlayacağından,
ağaçlar
azotlu gübrelerden birisi ile gübrelenmelidir. Bu gübreler, amonyum
sülfat veya amonyum nitrat olabilir.
Mart-Nisan aylarında havalar ısınmaya başlayınca zeytin güvesi
zararlısının yaprak içindeki tahribatı başlar. Bunun için
ağaçlara
herhangi bir insektisit (böcek öldürücü) atılmalıdır. Aynca
mantari
hastalıklara karşı hazır bakırlı ilaçlarla veya "bordo
bulamacı"
denilen ilaçla ağaçlar ilaçlanmalıdır.
Bahçe içindeki yabancı otlara karşı da mücadele yapılmalı ve
orta
düzeyde toprak çapalanmalıdır. Yeni bahçe kurulacaksa, zeytin
fidanlarının dikimi de Mart ayında yapılmalıdır.
1.3. Mayıs-Haziran Aylarında Yapılması Gereken Bakım işleri
Mayıs - Haziran aylarında havalar kurak gitmiş ise, zeytin
ağaçlarında
çiçeklenme başlamadan önce mutlaka sulama yapılmalıdır. Sulama
işlemi
dört şekilde uygulanabilir;
1-Tava sulama yöntemi,
2-Karık sulama yöntemi,
3-Yağmurlama sulama yöntemi,
4-Damla sulama yöntemi,
Özellikle su kaynağının diğer sulama yöntemleri için
yeterli
olmadığı durumda damla sulama yöntemi en iyi neticeyi vermektedir.
Etkili yapılan damla sulamadan elde edilecek yararlar şu şekilde
sıralanabilir.
- Ürün kalitesi ve verimde büyük artış sağlanır.
- Yöntemle, bitki kök bölgesinde bitkinin gereksinim
duyduğu
su sürekli sağlanmış olur.
- Iş gücünden kolaylıkla yapılır ve gübreden tasarruf
sağlanır.
- Toprak kaymak tabakası oluşmaz, bu nedenle toprak
işlemesi
azalmış olur.
- Erozyon söz konusu değildir.
-Tesviyeye gerek yoktur.
Bahar yağışlanyla veya sulama işlemlerinden sonra
bahçelerde
görünecek yabancı otlarla mutlaka mücadele edilmelidir.
Bu ayların en önemli konusu zeytin güvesi zararlısının
çiçek
ve meyve nesiine karşı yapılacak ilaçlamalardır. Zeytin
çiçekleri
tomurcuk halinde iken zeytin güvesinin dişisi tomurcuklara yumurta
bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar (kurtlar) tomurcuk içindeki
döllenme organlarını yediği için açan çiçek sayısı azalmakta
ve
sonuçta verim de azalmaktadır.
Dişinin yumurtasını bıraktığı dönemler takip edilerek larvalar
görüldüğünde veya yumurtadan çıkacağı zamanda ağaçlar
insektisitlerle
(böcek öldürücü) ilaçlanmalıdır.
Zeytin tomurcukları daneye dönüştüğünde bu sefer zeytin güvesi
zararlısı daneler üzerinde zarar yaratmaktadır.
Zeytin danesi saçma iriliğine geldiği zaman zeytin güvesinin
dişisi
dane ile sapın birleştiği noktaya yumurtasını bırakır.
Yumurtadan
çıkan larva (kurt) danenin çekirdeğinin içine girerek çekirdeğin
özünü
yemektedir. Çekirdek özünü yedikten sonra tekrar girdiği sap
deliği
çukurundan çıkar. Bu arada sap ile dane arasındaki irtibatı
kopardığı
için danenin dökülmesine neden olur. Bunu önlemek için dişinin
yumurta
koyduğu dönem takip edilerek herhangi bir insektisit ile ağaç
ilaçlanmalıdır.
1.4. Temmuz-Ağustos Aylarında Yapılması Gereken Bakım İşleri
Temmuz - Ağustos aylarında dane irileşmeye ve yağlanmaya
başlayacağından sulama yapılmalıdır. Yabancı otlanma mevcut ise
çapalama yapılmalı veya ilaçlama ile otlarla mücadele edilmelidir.
Zeytin güvesinin daneye verdiği zarar temmuz ayında devam
edeceğinden
ilaçlanmanın yapılması gerekir. Ayrıca zeytin karakoşnilinin
kabuğunun
altından çıkan yavrulara karşı yazlık beyaz yağlafla ve
insektisitlerden biri kullanılarak ilaçlama yapılmalıdır.
Sulama bu ayların en önemli sorunudur. Susuzluk sonucu yapraklar
solar, daneler buruşur, kırışır sap kuruyunca da dökülmek
zorunda
kalır. Bu aylarda muhafazası için toprak sürülmeli veya
çapalanmalıdır.
1.4. Eylül-Ekim Aylarında Yapılması Gereken Bakım İşleri
Bu aylarda yapılacak işler; ilaçlama, şu lama ve toprak
işlemesidir.
Zeytin zararlılarından biri de zeytin sineğidir. Ozellikle eylül
ayında zeytin seneğinin dişisi zeytin danesinin 1 mm içerisine
yumurtasını bırakır. Yumurtadan çıkan larva, zeytin danesinde
beslenerek danenin bozulmasına neden olur. Bu daneler, her zaman
dökülmediği için hasat zamanı toplanıp havuzlanırsa, sonuçta
kalitesiz
ve çürük zeytin elde edilir ki bu istenmeyen bir durumdur. Bunu
önlemek için dişi sineğin yumurta bıraktığı devreler takip
edilmeli ve
bu dönemde özellikle sistemik etkili insektisitlerden biri ile
ilaçlama yapılmalıdır. Ayrıca mantari hastalıklara karşı hazır
bakırlı
ilaçlardan biri veya bordo bulamacı ile ilaçlanmalıdır.
Havaların durumuna göre ağaçlar sulanmalıdır. Yabancı otlara
karşı
bahçe çapalanmalıdır.
1.4. Kasım-Aralık Aylarında Yapılması Gereken Bakım İşleri
Bu aylar zeytinin hasat edildiği dönemdir. Kasım ayından itibaren
zeytin olgunlaştığı için hasada başlanır. Ağaçtaki zeytinler
aynı anda
karanmadığı için hasat her zaman 1 defa yapılamaz. Hasat bazı
yıllar
Ocak ve Şubat aylarına kadar sürebilir. Eğer hasat erken biterse,
toprak mutlaka derin sürülmelidir. Ayrıca gerek görüldüğü
taktirde
Fosforlu ve Potasyumlu gübrelerle gübreleme yapılmalıdır.
Zeytin Pamuklu Biti : Mart - Nisan - Mayıs - Kısmi Haziran
Bordo Bulamacı zamanı: Hasat Sonu, Budama işlemleri bittikten sonra,
Erken ilkbahar Donlarına karşı (Nisan - Mayıs),
Erken Kış Donlarına Karşı (Eylül- Ekim)
Bordo Bulamacı
Hasat sonu atılırsa % 2 - 3
Budama işlemleri bittikten sonra, % 1.5 - 2
Erken ilkbahar donlarına karşı, % 1 - 1.5
Erken kış donlarına karşı, %1
Copyright © T@RiM Bilgi Servisi-Tarim-Hayvancilik-Proje-Hibe-sulama-organik Tüm hakları saklıdır.
