Haşhaş kökkurdu
(Ceuthorrhynchus denticulatus (Schrk.)) (Col.: Curculionidae)
Tanımı ve yaşayışı
Ergin böcekler 3 - 3.5 mm uzunlukta grimsi Kahverengindedir. Scutellum'da ve elytra'nın uç kısmında beyaz leke vardır. Çok hareketlidirler. Dokunulduğunda hortum ve bacaklarını toplayarak ölü taklidi yaparlar.
Yumurtaları oval şekilde şeffaf beyazımsı sarıdır.
Olgun larvanın uzunluğu 6 mm olup, bacaksızdır. Başı koyu sarı, vücudun diğer kısımları beyaz ve tombulcadır.
Toprakta bir kokon şeklinde pupa olur.
Kışı ergin halde çeşitli derinliklerde ( 3 - 21 cm ) geçiren zararlı, ilkbahar başında genellikle mart ortasında çıkarak haşhaş yapraklarında beslenir. Dişiler genellikle mart ortasından mayıs sonuna kadar yumurta bırakır. Yaprakların damarı boyunca epidermis altına ve kök boğazına 1-4'lük gruplar halinde yumurta bırakırlar. Nisan'ın birinci haftasının sonundan itibaren yumurtadan larvalar çıkmaya başlar ve temmuz'un ikinci haftasına kadar larvaya rastlanır. Çıkan larvalar, yumurtanın bırakıldığı yaprak epidermisi altında yada kök boğazı kısmında bir süre beslendikten sonra kökün alt kısımlarına doğru ilerler. Olgun larvalar köklerde oluşturdukları oyuntularda topraktan meydana getirdiği kokon içerisinde pupa olurlar. İlk pupalar temmuzun başında görülür. Yeni dölün erginleri temmuzun ikinci haftasında görülürler ve sonbahar başında kışlama için toprağa girerler. Zararlı yılda bir döl verir.
. Zarar şekli ekonomik önemi ve yayılışı
Erginler yaprakların alt kısmında beslenerek delikler oluştururlar. Haşhaş yaprakları delik deşik olmuş gibi bir görünüm alır. Zarar, bitki 8 cm boyda ve 10 - 12 adet yapraklı iken özellikle alt yapraklarda görülür. Bitkinin hızlı gelişimi sonucunda, bitki ergin zararından fazla etkilenmez. Yazlık ekim yapılan yerlerde bitkilerin henüz gelişmekte olmalarından dolayı daha dayanıksız oldukları saptanmıştır.
Esas zararı yapan larvalardır. Larvalar toprak seviyesinden 5-10 cm aşağıda köklerde yüzeysel galeriler açarak zarara neden olurlar. Zarar görmüş haşhaş bitkileri çiçek açar, kapsül bağlar hattâ kapsüller olgunlaşabilir. Fakat hafif bir rüzgar etkisiyle dahi bu bitkiler kırılır. Kök siyahlaşır, yapraklar sararır, ancak çok yoğun saldırılarda bitki zayıflar ve ölür. Bir haşhaş kökünde 10 - 25 adet larva, 1 m2'lik alanda 4 - 30 adet ergin bulunabilmektedir. Kumlu, hafif topraklarda zararlının ergin ve larva sayısının, ağır topraklara kıyasla daha fazla olduğu saptanmıştır. Zararlının haşhaş ekimi yapılan Afyon, Burdur, Denizli, Kütahya ve Uşak illerinde yaygın olarak bulunduğu saptanmıştır.
. Konukçuları
[
Kültür haşhaşı ( Papaver somniferum L.), Gelincik ( Papaver rhoeas L.) ve karanfil (Dianthus caryophyllus L.), zararlının konukçuları arasında yer almaktadır.
. Doğal düşmanları
saptanmamıştır
Mücadelesi
Kültürel Önlemler
Erken kışlık ekim, çapa ile seyreltme ve münavebe zararlı yoğunluğunun düşmesine neden olmaktadır.
Kimyasal Mücadele
İlaçlama Zamanının Tespiti
İlkbaharda erginlerin topraktan çıkışları maksimuma eriştiği ve m2'de en az 10 adet ergin görüldüğünde (hava koşularına bağlı olarak mart ortası - nisan ortası) yumurta bırakmadan önce ilaçlama yapılmalıdır. Bu dönemde haşhaş bitkisi, 4-6 çift yapraklıdır. İlk ilaçlamadan 12 - 15 gün sonra yapılan ikinci bir ilaçlama ile başarı sağlanabilir.
. Kullanılacak Alet ve Makineler
Sıvı ilaçlar için sırt pülverizatörü, toz ilaçlar için sırt tozlayıcıları kullanılabilir.
. İlaçlama Tekniği
İlaçlamalar sabah erken, akşam geç saatlerde, özellikle toz ilaçlar sabah çiğ kalkmadan ve rüzgarsız bir havada atılmalı ve sıvı ilaçların yaprakların alt yüzlerini de ıslatabilecek şekilde atılmasına dikkat edilmelidir.
. Uygulamanın değerlendirilmesi
İlaçlamadan 7 gün sonra ilaçlı alanlara köşegenler doğrultusunda girilerek 10 noktada 1 m2 lik alan içine giren bitkilerin üzerinde toprak kesekleri arasında bulunan zararlı ergin adedi saptanır. Elde edilen sonuçlar, ilaçlamaya başlama zamanının tayini için gerekli ergin zararlı adedi ile karşılaştırılarak ilaçlamanın başarılı olup olmadığına karar verilir.
Copyright © T@RiM Bilgi Servisi-Tarim-Hayvancilik-Proje-Hibe-sulama-organik Tüm hakları saklıdır.
