PATLICAN tarımı
PATLICAN
1. GİRİŞ
Patlıcan ılık iklimlerde senelik, tropik iklimlerde ufak bir
ağaç şeklinde büyüyen bir çok senelik bir kültür bitkisidir.
Yöremizde çok tüketilen
patlıcanın önemli bir yeri vardır. Yemeklik değeri yanında uzun yıllardan beri
halk arasında ilaç olarak da kullanılmaktadır.
Patlıcan çeşitli ekolojik şartlara bağlı olarak %0.2-46.8
oranında değişmek üzere ortalama % 6.75 oranında yabancı döllenme
göstermektedir.
2. ÇEŞİTLER
Son zamanlarda muhtelif patlıcan çeşitleri elde edilmiştir.
Ancak bugüne kadar bölgemizde denemeye alınan ve iyi sonuç veren T.374, Adana
T., Birecik, Pala ve yerli çeşitlerdir.
En iyi verimi Topan 374 çeşidinden alınmıştır.: (11.222
ton/da), Adana Topağı: (7.236 ton/da), Birecik: (6.194 ton/da), Pala: (5.361
ton/da)
• Topan 374: Meyve ağır, yuvarlak ve
kaliteli bir çeşittir.
• Birecik: Uzun meyveli
• Adana T.: Yuvarlak meyvelidir.
• Pala: Gövdesi koyu yeşil renkli ve
meyve kısmı kahverengi morumsu renkte orta erkenci bir çeşittir. Bitkinin
gövdesi 90-110 cm boyundadır. 26-28 cm uzunluğunda 6-8 cm kalınlığında olan
meyveleri koyu mor renkte olup ortası hafif bombeli silindir vari ve uçları
sivri şekildedir. Kabuğu ince eti beyaz ve yumuşaktır.
3. İKLİM VE TOPRAK İSTEĞİ
3.1. İklim İsteği Patlıcan sıcak iklim sebzesidir. Soğuklardan korkar
yetiştirme devrelerinde sıcaklık –1,-2
C’ye düştüğünde hemen ölür. Ilık iklimlerde senelik kültür bitkisi olarak
yetiştirildiğinden tohum ikliminden itibaren hasat devresi sonuna kadar ürün
için normal olarak 15-35
C’lerde ortalama altı aylık bir süreye ihtiyaç gösterir. Bölgemizde yağmurlar
yetersiz olduğundan bitkinin sulanması gerekmektedir.
3.2. Toprak İsteği Toprak hususunda oldukça seçici
bir sebzedir. Killi topraklardan katiyen hoşlanmaz bu gibi ağır ve rutubetli
topraklarda süratle kök görülür. Derin, yumuşak geçirgen, organik ve besin
maddelerince tınlı topraklarda iyi gelişir ve bol ürün verir. Erkencilik
düşünüldüğünde ahır gübresi veya yeşil gübreleme ile takviye edilmek şartı ile
kumlu topraklar üzerinde de durulabilir.
4. YETİŞTİRME TEKNİĞİ
4.1. Ekim Nöbeti
Sebzelerden sonra dikilmeli, patlıcan dikilen bir yere en az
dört yıl patlıcan dikilmemelidir. Ayrıca baklagillerden sonra yetiştirilebilir.
Bölgemizde patlıcanla en iyi ekim nöbetine girebilecek bitkiler pamuk ve
buğdaygillerdir. En iyi ekim nöbeti, Buğday + 2.Ürün + Sebze (Patlıcan)
uygundur.
4.2. Toprak Hazırlığı
Ön bitkisi hasadından sonra tarla derin olarak sürülmeli,
ilkbaharda otları öldürmek amacıyla uygun toprak tavında gobldisk ile ikileme
yapılmalıdır. Karık pulluğu ile sıra arası mesafe 100 cm olacak şekilde karıklar
açılarak fidelerin dikimine hazır hale getirilmelidir. Sonbaharda toprak
işlenmemişse, ilkbaharda toprak mümkün olduğu kadar erken sürülmelidir. Tarlanın
toprak kurtları ile bulaşık olduğu biliniyorsa tarla dikilmeden önce ticari
gübre ile beraber gereken ilaç verilip tarla ile işlenir.
4.3. Ekim ve Dikim
Tohum sıcak yastıklara Şubat ayının ilk haftasında ekilir.
Serpme veya sıravari olarak metrekareye 5-6 gr üzerinden ekilir. Sıravari ekim
en iyi yoldur. Ekimden sonra tohumların üzeri 1 cm kadar kalınlıkta harçla
örtülür ve hafifçe bastırılarak süzgeçli kovalarla tohumların bulunduğu kısma
inecek kadar çimlenme suyu verilir.
Tohumlar çimlenip 7-8 yapraklı olduktan sonra tohumlar Nisan
ayının 2. haftasından itibaren 50 cm sıra üzeri 100 cm sıra arası ile esas
yerine fideler aynı günde dikilmeye dikkat edilerek dikilir. Dikimden hemen
sonra can suyu verilir.
4.4. Gübreleme
Patlıcanlar gübreyi çok sever. Patlıcan yetiştirilecek
toprağın dikimden önce dekara 4-6 ton hesabı ile iyi vasıflı, yanmış ahır
gübresi ve yardımcı olarak dekara fosforlu ve azotlu gübrenin yarısı dikim
esnasında, azotlu gübrenin ikinci yarısı ise ilk sulamadan önce verilmelidir.
Azotlu gübre olarak 21 kg/da N,
Fosforlu gübre 10 kg/da P2O5 saf olarak verilmelidir.
4.5. Sulama
Patlıcan yetiştiriciliğinde pratik bir kaide olarak ilk can
suyundan sonra hava durumuna göre 15-20 gün müddetle su verilmez. Bundan sonra
lüzum görülürse bolca su verilir. Çiçeklenme devresinde yersiz sulamadan
kaçınılmalıdır. Bitkiler üzerinde ilk meyveler görülmeye başladıktan sonra
bitkinin durumuna göre belli periyotlarla su vermek ve bilhassa hasat devresine
girildikten sonra her toplanmanın ardından sulama ihmal edilmemelidir. Sulama
karık usulü ile yapılmalıdır. Patlıcan yetişme devresinde 7-8 günde bir
sulanması gerekir. Aksi taktirde gelişme yavaşlar mahsul azalır ve meyvelerde
acılık başlar.
4.6. Bakım
Patlıcanda bakım işleri: Çapa, sulama hastalık ve
zararlılarına karşı gerekli tedbirleri almaktadır. Fideler esas yerlerinde
gelişmeye başladığı andan itibaren takriben 2 hafta sonra 1. çapa yapılır
birinci çapadan 2-3 hafta sonra 2. çapa yapılır. Yabancı otlar yok edilir.
Kaymak tabakası kırılır. Toprağı havalandırmak ve rutubeti korumak maksadıyla
sıra aralarında birkaç defa çapa yapmak faydalıdır.
5. HASTALIKLARI, ZARARLILARI VE MÜCADELESİ
5.1. Hastalıkları
Patlıcan yetiştiriciliğinde bitki bir çok hastalıkla karşı
karşıya kalabilir. Bunlardan en önemlileri virüs ve fusarium hastalıklarıdır.
Virüs: Bitki üzeri parlak ve yapışkan bir
hal alır.
Fusarium: Virüs kadar tehlikelidir.
5.2. Zararlıları
Danaburnu: Fideleri keser.
Canavar otu: Bitkinin
özsuyunu emerek zayıflamasına hatta ölümüne neden olabilir.
Kırmızı böcekler, Afitler
(yaprak biti)
5.3. Mücadelesi
Hastalıksız sağlam tohum kullanmak, hastalıklı yerlerde
fidelikler kurulmamalı ve bitki koruma şubesine başvurulmalıdır.
6. HASAT, HARMAN VE DEPOLANMASI
Patlıcanlarda hasat piyasaya turfanda veya normal mahsul
çalışma arzusuna göre meyveler muhtelif irilikte iken yapılır. İlk turfanda
mahsul için meyveler henüz normal iriliğini almadan koparılırsa da esas hasat
zamanı çeşidin hakiki meyve iriliğinin 1/3’nü aldığı zamandır. Hasat gecikirse
meyveler kartlaşır renkleri açılır ve çekirdekleri sertleşerek yenme
kabiliyetleri gittikçe kaybolur. Patlıcan bitkisinde ilk hasat alttaki
meyvelerin koparılması ile başlar ve kademeli olarak yukarıya doğru devam eder.
Hasata gelmiş meyveler sıcakla sapları ile birlikte kesilir. İrilik, düzgünlük
ve renklerine göre sınıflara ayrılarak ambalaj kaplarına sıkıştırılmadan konur.
7. VERİM VE MALİYET
Bir dekardan 4.000 kg verim alınmaktadır. Patlıcanda 171.30
sa/da insan işgücüne, 2.54 sa/da makine işgücüne gereksinim duyulmaktadır
Copyright © T@RiM Bilgi Servisi-Tarim-Hayvancilik-Proje-Hibe-sulama-organik Tüm hakları saklıdır.
